Iste bu kadar kotusunuz

Bu yaz, tatil icin Turkiye civarinda olmamiz gerekiyordu. Bir arkadasimizin dugunu icin. Biz de degisiklik olsun Yunan adalarina gidelim bari dedik.

Bodrum’dan feribotla Kos’a gectigimizde bizi hic beklemedigimiz bir manzara karsiliyordu. LImandaki her agac alti, gordugumuz her park multecilerle doluydu. Bazilari cadirlar kurmustu, bazilari oyle cimenlerin ustunde yatiyordu. Hava iyi ki sicak dedik Ozanla. Ya kis olsaydi…

Takip eden gunlerde durumun vehametinin buyuklugunu gozlerimizle gorduk. Kadin, erkek, cocuk, yasli… Her yerdeydi multeciler. Ellerinden geldigince bir duzen kurmaya calisiyorlardi. Kadinlar o imkansizliklar icinde bile camasir yikiyor, asiyor, cocuklarini temiz giydirmeye ugrasiyordu. Muhtemelen gecen sene bu zamanlar, onlar da evlerindeki tam otomatik makinanin dugmesine bile basmaya useniyorlardi cogu zaman. Ama simdi… Ama simdi eller parcalanincaya kadar camasir yikiyorlardi. Zordu…

Ozanla hep o insanlari konustuk Kostayken. Kim bilir nasil hayatlari vardi onceden? Kim bilir ne kosullarda yasiyorlardi ama simdi bu haldelerdi? Kim bilir nasil zordu su yasadiklari kosullar? KIm bilir ne kosullarda geliyorlardi buraya?

Oradayken ogrendik, okuduklarimizdan ve dinlediklerimizden, Turkiye'den botlara biniyorlardi. Her gece 100 kadar bot kalkiyordu Turkiye kiyilarindan. Sahil guvenlik 10 tanesini ancak yakalayabiliyordu. Gerisi devam ediyordu yola. Bir 'aksilik' olmazsa variyorlardi kiyiya. Hayatlariyla kumar oynuyorlardi. Baska careleri yoktu...

Cocuklar, en cok da cocuklarin hali insanin canini acitiyordu bunlari ogrenirken ve izlerken. Ne zaman multecilerle karsilassak cocuklari izliyordum. Gururlu ama mahcup, tedirgin ve uzgun bir bakis vardi gozlerinde. Bebekler gulup oynuyorlardi da yasi birazca buyuk olanlar kimseyle goz goze gelmemeye calisiyorlardi. Ah, ah…

Bir aksamustu biz limanda yuruken bir gurup cocuk vardi yine parkta. En buyukleri 8-9 yaslarinda. Digerleri daha kucuk. Bazilari bebek. Bir turist gecerken durdu ve fotograflarini cekti. O en buyuk olan ama hala kucucuk olan 8-9 yasindaki oglan cekmeyin dedi. Elleriyle kollariyla durdurmaya calisti fotograflarini ceken o turisti. Durmadi adam. Cocuk yerinden kalkti yanina gitti dur demek icin. Adam cebinden biraz bozukluk cikardi verdi cocuga. Almam dedi cocuk isaretlerle . Adam atti parayii gitti. Saniyeler icinde yasanan bir olay. Biz yanlarina varana kadar cocuk da adam da ortadan yok olmustu bile. Ama o saniyeler, gordum bir cocugun ruhunda yillarca tamir edilemeyece bir cokuntu yaratti… 

Iste o yuzden bu halin en uzuleni cocuklardi…

Kos’da turkce konusan oldukca buyuk bir kesim var hala. Bir sabah kahvalti ederken biz, meger mekanin sahipleri de turkce konusuyorlarmis, bir konusmaya sahit olduk. Bir tek biz vardik mekanda bir de sahibi amca. Kosede oturuyor. Arkadasi geldi. Bizim orada olmamiza aldirmadan. Yahu sen nasil izin verirsin buna dedi. Nasil atarlar onlari otelden. Adam dur bir sakinles dediyse de durulmuyordu amca. Hic mi insanlik kalmadi diyordu. Ya  bizim burada da savas ciksa. Ya bizi de surseler buradan. Ya biz de baska topraklara gitsek boyle. Empatiniz yok mu?

Icimden gecenleri soyluyordu… Tam da icimden gecenleri…

Meger belediye, Suriyeli gocmenlerin otellerden cikarilmasini istemis. Otel ucretini odeyemiyorlarmis, ustelik 2 kisilik odalarda 20 kisi kaliyorlarmis. Otel sahipleri durumu kontrol edemiyormus.

Amca durulmuyordu. Olmaz diyordu. Olmaz boyle sey. Tam da icimden gelenleri soyluyordu…

Obur amca dedi ki… peki otel sahipleri ne yapsin? Bir bir rezervasyonlar iptal oluyor. Kimse otellerde kalmak istemiyor cunku kimse koridorlarda yatan suriyelilerin ustunden atlayarak odasina girmek istemiyor. Ben de uzuluyorum ama bu sezon para kazanamazsa bu otelcilerin de colugu cocugu sefil olacak. Otelciler napsin?

Bu tarafi dusunmemistim ben.

Gelen turistlere kizabilirdim. Insanliga kufredebilirdim ama gercek olan suydu anladim.

Konu multeciler ve onlarin ulastiklari topraklardaki insanlar olunca, haklilar ya da suclular diye kesin cizgiler yoktu. Insanlik ayibi yasaniyordu ve herkes bu ayibin bir yerindeydi. Ama hicbirimiz bu ayibin sahibi degildik. O fotograf ceken turist evet kendi ayibinin sahibiydi. Ya da otel reervasyonu iptal eden turist kendi ayibinin sahibiydi. Ama onlar da bu insanlarin yollara dokulmesinin sebebi degildi ki…

Ya ada halki? Onlar miydi bu ayibin sahibi? Kendimiz gorduk, parklardaki multecilere yardim ediyorlardi. Ama olayin capi oyle buyuktu ki, her gun yuzlerce binlerce yeni multeci geliyordu adaya. Bir yerden sonra idare edemeyecekleri bir hale geliyordu olay. Hayir, onlar da degildi bu ayibin sahibi. Cunku evet ulkeleri krizdeydi ve onlar da zaten zor durumdalardi.

Babamin taa gecen kis, koylerdeki durumla ilgili anlattigi sey geldi aklima. Koyluler gittikce suriyeylilere dusman oluyordu cunku zaten cok dusuk olan isci ucreti onlarin gelisiyle iyice dusmustu. Artik karin toklugu bile degildi gunluk isci ucreti. Yok pahasina hespi calisiyordu ve koylu issiz kaliyordu. Uzun vadede nasil devam edecek bu hal bilmiyorum demisti babam.

Karin toklugundan az paraya calismak zorunda kalan Suriyeli mi sucluydu?

Hayir.

Zaten kit kanaat gecinen ama artik is bulamayan koylu mu sucluydu?

Hayir.

Gun be gun kosullari zorlasan kar etmesi mumkun olmayan ve ucuz isciye yonelen ciftci mi sucluydu?

Malefef tamamen degil.

Herkes hakli. Herkes suclu. Herkes uzgun.

Boyle berbat bir hikayeydi bu.

Suclu evet bu durumu bu hale getirenlerdi.

HUkumetlerdi.

Oradaki savasi korukleyenlerdi.

Bu insanlari yersiz yurtsuz birakanlardi.

Dunya duzeniydi.

ve daha bir suru sey...

Iste o zaman bizim hukumetimize olan kizginligim bin kart daha artti. Bunun da mi suclusu hukumet diyenler, biliyorum sizzler de okuyorsunuz burayi. Evet hukumet.

Herseyi bir yana koyuyorum... Evet bizim hukumetimiz suclu cunku sinirlari boylesine kontrolsuzce acti. 
Nokta. 

Tabi ki sinir acilmasaydi demiyorum. Der miyim?

Ama savastan kacanlara yardim etmek onlari acliga mahkum etmek, kendi halkinla ve baska halklarla karsi karsiya getirmek degildir. Olamaz.

Bir tampon bolge kurulur, BM destegi alinir, elbette savasin ortasinda birakilmaz insanlar. Ama boyle olmaz bu is.

Boyle kontrolsuz yapilmaz.

Yaparsaniz da iste boyle olur.

Boyle herkes magdur olur.

Sizin gibi insanlar ezer onlari, o cocuklarin fotograflarini cekerler parklarda. Sonra o cocuklar yarali buyur. Ve hatta bazilari buyuyemez bile. Olur. 

Siz olduruyorsunuz o cocuklari.
Butun dunya devletleri.
Siz.

Dilerim Allahtan, ettiginizin cezasini bulun. Dilerim o cocuk kalplerin ezikligi sizin basinizda patlasin.

Kapiyi actiniz, insanlari kurtardiniz ha!

Simdi kis kapida, o insanlar yollarda.
Firtinalar, derme catma botlarla gecmeye calistiklari denizlerde.
Cocuklarin minnacik bedenleri kiyilarda.

Ve malesef biliyoruz ki bitmeyecek.

Sefalet yeni basliyor.

Biz goruyoruz, siz gozunuzu kapiyorsunuz.

Iste bu kadar kotusunuz, berbatsiniz…