Fasulye (7)... Floransa...

Şaka gibi bir yer.
Daha önce gördüğüm hiçbir yere benzemiyor.
Belki biraz Roma?
Yok Roma bambaşka.
Ama Floransa, o da bir başka bambaşka...

Floransa, surların içinde bir şehir.
Ama ne şehir?
Hani derler ya her taşı tarih kokuyor diye.
İşte tam da öyle bir şehir.
Büyüleyici, etkileyici...
Bana "bugüne kadar beni en çok etkileyen yerlerden biri" dedirten şehir.
İtalya'ya yolunuz düşerse mutlaka ama mutlaka görün diyeceğim şehir.

Tatilimizin İtalya'daki son durağıydı Floransa.
5 gece kaldık orada.
5 gün ve gece dolaştık müzelerinde, yürüdük müzeden farksız soaklarında.
Yetti mi?
İnanın yetmedi.
Hani haftalarca aylarca karış karış gezilesi bir yer Floransa.
Hiç sıkılmadan, hiç ne yapsam demeden hem de.
Hiç olmadı her akşam gidip Piazza Della Signoria'da konser dinlersin mesela.

Her akşam bir başka orkestranın açıkhava konseri olur mu bir şehide?
Floransa'da oluyor.
Üstelik bu trafiğe kapalı, etrafı muhteşem heykellerle çevrili, şöyle bir kafanızı kaldırınca tarihi binalardan başka bir şey göremediğiniz, zaman zaman yanınızdan geçen at arabalarının sesiyle kendinizi gerçekten başka bir dönemde hissettiğiniz meydanda her akşam klasik müzik yankılanıyor.

Her sokakta bir başka sanatçı karşılar mı insanı bir şehirde?
Floransa'da karşılıyor.
Michelangelo, Bernini, Donatello öylesine bir yolda karşınıza çıkabiliyor.
Bazen heykelleri, bazen resimleri, bazen yaşadıkları evler...
Dante'nin evini gördük mesela. Orada yaşamış, orada Ilahi Komedya'yı yazmış...
Zaten hic olmazsa onlarin eserlerine yeniden hayat vermeye calisan genc sanatcilar karsiliyor sizi sokaklarda.

Peki her sokaktan, her binadan, hani neredeyse her taşın altından aynı ailenin ismi çıkar mı bir şehide?
Floransa'da çıkıyor: Mediciler!
Resim, heykel, müzik, tiyatro, edebiyat, astronomi, matematik, mimarlık...
Yani bilim sanat ve elbette ticaret, politika, din ve savaş!
3 yüzyıldan fazla Floransa'yı yöneten bu aile hepsinde derin izler bırakmış Floransa'da.
Sevenleri olduğu kadar sevmeyenleri de çok olmuş.
Hatta muhalifler pek çok kez aile üyelerini öldürme girişiminde bulunmuş.
Suikastler sonucu ölenler, kurtulup tarihe adını yazdıranlar, kardinal seçilenler, Papa seçilenler olmuş.
Ailenin her üyesi o ya da bu şekilde tarihte yerini almış.
İlk opera eseri bir düğün kutlamasında onlar için hazırlanmış.
İlk keman onların zamanında geliştirilmiş, Michelangelo, Leonardo da Vinci, Donetallo gibi  büyük sanatçılar bu ailenin hamiliğinde çalışmış.
Galileo bu ailenin matematikçisiymiş.
Liste uzayıp gidiyor...
Özetle şunu demek mümkün galiba: Floransa onlar sayesinde Floransa olmuş.
ve geriye geleni kendine hayran bırakan, gördüklerinden hangisini aklında tutacağını şaşırtan bu şehir kalmış...

Yazının bundan sonrası biz unutmayalım diye detaylar.
Biz gidip kendimiz şaşıracağız ya da bu kadar uzun okuyamayacağız diyenlere önden söyleyeyim dedim :)
İşte Floransa'da gecem muhteşem beş günün sonunda Gülçin'in aklında da bunlar kalmış :)

Uffuzi müzesi:
Eskiden Medicilerin ofisiymiş bu bina. Şimdi dünyanın en büyük müzelerinden biri.
Nereden nereye.

Gerçekten güzel bir müze ama ben gördüğüm en güzel eserler burada demedim açıkçası.
Velakın benim sanattan çok anlamadığım da kesin, benim naçizane görüşüm sadece bu :)
U şeklindeki müzede pek çok resim ve heykel var.
Benim favorilerim elbette heykeller.
Bu müzenin en güzel yanlarından biri binanın Vasari koridorunun başlangıcı olması.
Vasari koridorunu Mediciler halka karışmadan bugün Ufuzi müzesi olan ofislerinden nehirin diğer kıyısındaki evleri Piazza Pitti'ye ulaşmak için yaptırmış.
Koridor iste boyle basliyor...

İki nokta arası baya uzun bir mesefe aslında. Yürüken sıkılmamak için olsa gerek, bu koridor boyunca çok değerli eserler sergilenirmiş.
Sen resimlerin arasından yürüyerek evine git, halk aşağıda yaşam savaşı versin.
Kusura bakma da e o halk sevmez tabi seni :)

Ponte Vecchi
Vasari koridoru nehri geçmek için işte bu harika köprüyü kullanıyor.
Ponte Vecchi, dünyanın en iyi bilinen ve aynı zamanda en çok fotoğraflanan köprüleri arasındaymış.
Sonuna kadar bu ünvanları hakediyor.

Hatta güzelliği tüm Avrupayı gözünü kırpmadan yerlebir eden Nazileri bile etkilemiş.
Bu köprü Floransa'da Nazilerin bombalamadığı tek köprü imiş.
Hatta Hitler gelince şehri daha grahat görsün diye köprünün orjinalindeki yuvarlak pencereler o gelmeden büyük çerçevelerle değiştirilmiş.
gereksiz! İlla bir şeyi bozacaklar ya!
Bu köprünün üstündekiler aynı bizim Galata köprüsü gibi dükkanlar.
Şu anda hepsi mücevherci.
Vassabi koridoru yapılmadan önce ise bu dükkanlar peynirci ve kasapmış.
Koridor yapılınca gürültü ve kokudan rahatsız olan Mediciler onları çıkarmış dükkanlardan.
E halk sevmez tabi seni :)

Galleria del Academia
Bu, şehrin ikinci en ünlü müzesinin benim için anlamı: DAVİD!
Yarabbim, bir heykel bu kadar mı güzel olur?
Bu heykelin yapımı için kullanılan mermer David  ortaya çıkmadan 50 yıl önce gelmiş Floransa'ya.
Velakın 2 heykeltraş mermer üstünde çalışmaya başladıktan sonra, mermerin yapısından kaynaklanan zorluklar nedeniyle vazgeçmişler heykeli yapmaktan.
Bunlar yaşandıktan 50 yıl sonra Michelangelo geçmiş devasa mermerin başına.
Tam 2 yılda David'i çıkarmış ortaya.

Öyle beğenilmiş ki david, normalde kathedralin içinde durması planlanırken duvarların içine hapsedilemez bu güzellik diye Santa Margharitha meydanına yani şehir merkezine yerleştirilmiş.
Yıllarca meydanı süslemiş sonra yerini replikasına bırakıp bu müzeye taşınmış.
David'i yaptığında Michelangelo sadece 26 yasındaymış!
Bir heykele hayran olunabilir mi?
Ben Michelangelo'nun David'ine hayran oldum!
Zarif  duruşu, güçlü görüntüsü ve ellerindeki o gerginlik.
Bir mermerden bu güzellik nasıl yaratılır aklım alamıyor.
O yüzden sanırım david ve Michelangelo'yu bu geziden sonra çok çok seviyorum!

Plaza Medici Riccaedi, Plaza Pitti, Medici Chapel
Medici, Medici, Medici...
Dedim ya şehrin dört yani Medici :)

İlk ikisi yaşadıkları evler, üçüncüsü ise gömülü  oldukları mezarları barındıran görkemli bina.
Bence çok ilginç çünkü mezarları evlerinden daha gösterişli ve görkemli.
Daha doğrusu evlerinin dışından daha gösterişli.
Mediciler çok zengin ve lüks bir hayat yaşamış olsalar da halkın daha fazla tepkisini çekmemek için evlerinin dişini olabildiğince sade yaptırırlarmış.
Evlerin içi ise ayrı bir dünya :)

Plaza Pitti'ye taşınma öyküleri de ilginç:
Elanora yani bilmem kaçıncı Medici'nin çok değerli karısı, hastalanmış.
Bir çeşit tüberküloza yakalanmış.
Doktorlar dinlenmesini önermiş.
O da eşini belki şehir dışınsa oturursak daha çabuk iyileşirim diye burayı yapmaya ikna etmiş.
Kıyamam Medici de hızlıca burayı yaptırıvermiş :)

Burası bitesiye kadın vefat etmiştir dedim ama etmemiş masallah :)
Bahcesinin gorunen kismi sizi aldatmasin.
Bunun iki kati kadar falan da arkamizda var.
Belgrad ormanı kadar mı ne anlamadım :)

Gallileo müzesi
Evet, çok  ilginç ama Floransa'da en çok bu müzeyi beğendim.
Hatta bayıldım!
Bir sürü şey öğrendim, eğlendim, şaşırdım.
hele çocuklar için harika bir yer.
Videolar, deneyler, sesli anlatımlar.
Harikaydı.

Galileo Medicilerin matematikçisi ve astronomi uzmanı olarak çalışmış.
Sadece o dönemin değil, gelmiş geçmiş tüm zamaların en ünlü bilim adamlarından biri olan Galileo'nun küreleri, gözlem aletleri, çalışmalarına dair detaylar interaktif şekilde bu müzede.
Yine söylüyorum bayıldım, hatta bayıldık :)

Duomo, Vaftizhane
Şehrin meydanındaki bu kilise ve hala vaftizler için kullanılan vaftiz evi Floransa meydanlarının en etkileyici yapılarından ikisi.
Dışarıdan tek kelimeyle muhteşemler.

Ama içerileri o kadar da etkileyici değil sanki :)
İkisine de girmek için uzun sıralar bekleniyor ama vakit darsa beklenmeyebilir de bence.
Hristiyanlar  için içeride dua etmek çok önemli elbette ama bizler için o vakit binaları inceleyerek kullanılabilir.
Mesela vaftizhanenin Ghiberti tarafından yapıla bu kapısına Michelangelo Cennet Kapısı adını vermiş.

Bu kapıdan once yapilan ayni binanin bir baska kapisini kimin yapacağını belirlemek için bir yarışma yapılmış ve o yarışmayı kazananlardan biri Ghiberti olmuş.
O yaptigi kapi cok begenilince bu kapiyi da onun yapmasi istenmis.
25 yıldan fazla sürmüş bu kapının tamamlanması.
Ve kapıyı oluşturan paneller Rönesansın ilk eserleri olarak kabul ediliyormuş.
Vay be Floransa!
Kapinin oratsinda gordugunuz kucuk kafalar da Ghiberti ve oglunun kucucuk bustleriymis.
Sanatci imzasini atmak yerine resmini birakmis eserinde :)

Bargello müzesi
Yine çok güzel, gezilesi bir müze...

Ama bence ilginç olan hikayesi.
Şehrin orastındaki bu kaleye benzeyen bina uzun yıllar şehrin hapishanesi olarak kullanılmış. 
Hatta Medici ailesinden Muhteşem Lorenzo'ya ve abisine suikast düzenleyen (ki abisi bu suikatta olurken Lorenzoyu arkadaşları kurtarmış) iki kişiden biri şu anda konserler yapilan bu meydanda idam edilmiş.

Diğerini de zaten olay sırasında camdan dışarı atarak öldürmüşler.
Şimdi burası çok güzel bir müze.
Ama dolaşırken insanın aklında bunlar olunca..... Neyse....

Piaza Della Signoria
İşte burası benim için Floransa!

Beni bırakın buraya bakayım bir Neptün'e bir David'e bir Perseus'a.
Hepsi ama hepsi harika.

Meydanın ortasında tüm görkemiyle duran ve şu anda belediye binası olarak kullanılan Plazzo Vecchio bir zamanlar Medicilerin evi de olmuş.
Olmasa şaşarım illa en güzel yerler onların.

Binanın kulesine çıkılabiliyor.
Kesinlikle çıkmaya değer!
Bu kulenin üstündeki canın sesi zamanında halk için büyük bir işaretmiş.
Can çaldığında halk meydanda toplanır oylamalar yaparmış.

Bu meydanın en güzle binasının bir de kocaman odası var.
Bu oda yapıldığında duvarlarından birini Leonardo Da Vinci'nin diğerini ise Michelangelo'nun resimlerinin süslemesi düşünülmüş.
Bu haliyle bu oda İtalyanın en muhteşem odası olacakmış (şaşırtıcı deil elbette :))

Leonardo başlamış çalışmaya ve uzmanlara göre muhteşem bir resim yapmış duvara.
Yeni bir teknikle resmi kurutmak istemiş.
Duvarın önüne iplerle ateşler asılmış.
Velakın evdeki hesap çarşıya uymamış ve kuruması planlanan boya akmış gitmiş...
O muhteşem resimden geriye akmış boyalar kalınca Leonardo bırakmış, yapmıyorum demiş.
Bu sırtada karşı duvar da hala boşmuş çünkü Michelangelo Papa'nın davetiyle Roma'yı yaratmak üzere yola koyulmuş.
Sonuçta odanın iki duvarını da Vassarı boyamış.
Ve resimler de çok güzel olmuş ama işte odanın hikayesi böyle kalmış bir hayal kırıklığı olarak tarihe yazılmış...

Market
Bayılıyoruz gittiğimiz yerde pazar gezmeye.
Normalde evde kimin pazara gidp alışveriş yapacağı ciddi bir pazarlık konusuyken elin memleketlerinde pazarla bu ilgimiz ilginç :)
Elbette bizim evin önündeki pazar gibi değil Floransa'nın pazarı.
Bizim mısır çarşısı gibi bir nevi turistik mekan.

Zaytin, peynir, ekmek... azar azar alıp kendinize sofra hazırlayabilirsiniz
Toskana zeytinyağı aldık oradan bakalım nasıl çıkacak merak ediyorum bir de bu pazarı da en sevdiklerim arasına ekliyorum :)

İşte böyle böyle Florasa'da sevdiklerimiz listesi uzayıp gidiyor.
Yazarken, fotoğraflara bakarken insanın yeniden o sokaklarda olası, yürüyesi, kaybolası ve gördüğü herşeye yeniden yeniden şaşırası geliyor....
Dilerim yolumuz yine sana düşer Floransa doya doya sokaklarında kaybolmaya...

Kısa Kısa:

* Yemekler ucuz, turist olarak dolaşmak daha ucuz sanki Floransa'da.

Hani elbette çok pahalı lokantalar var ama sokak aralarındaki büfelerde yapılanlar, esnaf lokantaları öyle lezzetli ki insanın onları bırakıp da başka yere gidesi gelmiyor :)

* Florence Card diye adlandırılan müze kartı 3 gün geçerli ve 50 euro. Biz 3 günde, 85 euroluk müze gezmişiz yani değdi aldığımıza. Ama vakit kısıtlıysa bence görülmezse olmazlar Uffuzi, Gallileo, Bargello ve Academia galiba. Biz bunlara ek olarak 6 müze daha gezdik ve çoğunu da sevdik vakit varsa kart alıp hepsini gezmeye değer :)

* Şehri gezmenin en güzel yolu yürümek. O yüzden rahat bir ayakkabı bavulun olmazsa olmazı :)